Thứ Bảy, 28 tháng 2, 2026

RCYT 88: COI TƯỚNG CHIM

     Nói thế thôi chứ có phải tướng tá gì đâu. Ai nhìn cũng thấy loài chim săn mồi có vuốt sắc mỏ nhọn. Không chỉ sắc nhọn mà còn rất khỏe. Đại bàng, chim ưng, ó, cắt, diều đều vậy cả. Chúng bay không nhanh nhưng khi bổ nhào thì lao vút xuống như tên bắn. Điều đặc biệt là khi sắp tiếp cận con mồi chúng xòe cánh làm cú hãm tốc cực giỏi để vươn bộ vuốt ra vừa đủ tóm gọn con mồi. Nếu như không có cú hãm tốc điệu nghệ đó thì nó đã tan thây hộc máu ra rồi. Nhưng cái ghê nhất ở loài chim săn mồi không chỉ thế mà là ở đôi mắt. Mắt chúng nhanh sắc, sáng quắc, có sức uy hiếp và hầu như không bao giờ tỏ ra sợ hãi trước kẻ thù, kể cả con người.
     Đó là mình nhìn thấy được mà nói thế. Chứ giả sử bịt mắt lại, ta sẽ nói được gì về những loài chim? Bạn định bói sao? Thì cứ thử xem!
     Hai chân mảnh khảnh cao kều, cái đuôi cụt lủn, cái mỏ nhỏ và dài như chiếc đũa mà lại cong cong và mềm là giống chim chỉ có thể kiếm ăn nơi bờ đầm ruộng nước, sục trong đám bùn nhão mà tìm con giun con vạc. Đúng không? Nó mà dời đi chốn khác e không sống nổi một khắc.
     Cái mỏ thẳng dài nhọn hoắt lại có chấu sắc như liềm là dùng để bắt cá. Cái mỏ khoằm và mập là để moi quả rỉa hạt. Cái mỏ thẳng mà xinh là để hót hay. Mỏ bé lại tày thì chỉ biết nhặt hạt đã rụng..
     Chân khô móng nhọn là loài hiếu chiến; chân màng để bơi; chân mập móng cùn là loài bươi đất. Chân cao đuôi cụt là loài chim nước, chân ngắn đuôi dài chuyên sống trên cây. Chân có vảy cứng là loài chim dữ.
      Lông mềm và mủi thường là chim ăn chay. Lông cứng và dai thường là chim ăn thịt. Mình tròn ngực nở thì mỏ lại yếu; cánh khỏe đầu thon thì chân lại non. Màu lông sắc sỡ thường ở núi cao, lông nâu hoặc đen thường nơi bụi đất.
     Có vẻ như những điều vừa nêu là khá phổ biến. Vậy bạn thử đoán xem: loài chim lông mủi, lại có màu xanh, mình thon đầu nhỏ là giống chim gì? - Là loài ăn chay, mỏ yếu bay nhanh, sống ở rừng xanh, không phải cu kỳ thì cũng cu xanh. Đặc biệt cu xanh còn có chân ngắn, móng nhỏ, ngón mềm hồng hào mũm mỉm, không lẫn vào đâu được. Chúng không hề có phản ứng cào cấu hay mổ lại khi ta ôm chúng trong tay. Thế nhưng không thể nuôi cho cho chúng quen người. Chim ưng thì có thể, còn cu xanh thì không. Chúng là loài chim hiền lành nhất, nhưng cũng là loài yêu tự do nhất, không thể thuần hóa, không bị khuất phục.
                                         QP 1985
 

Thứ Sáu, 27 tháng 2, 2026

RCYT 89. ĐÊM TRĂNG SÁNG

     Rừng già những đêm trăng sáng gần như không ngủ. Cây lá rì rào trò chuyện, con người cùng thức với trăng. Ánh trăng đầu tiên không phải thấy từ trăng mà là từ lá. Lá ướt sương đêm phản chiếu lung linh, còn trăng thì phải len lách qua các kẽ lá mà đến với người. Cây rung rinh trăng cũng lung linh. Cây rì rào trò chuyện trăng cũng e lệ thẹn thò. Ta có cảm giác rừng sinh ra trăng, núi đưa trăng lên cao.
     Ngồi trên nhà sàn mà ngắm trăng thì trăng mới thật là trăng. Không gì che mờ, không gì lấn át, trăng trôi hiền hòa tỏa sáng dịu êm. gió khẽ cùng cây trò chuyện. Ôi! Trăng ơi.
     Các chàng trai và các cô gái măng tơ thì không sao cưỡng nỗi sức quyến rũ của trăng. Họ đã cùng đi với nhau dưới trăng, ngồi với nhau trong trăng. Các chàng trai thổi pì và nhuôn. Tiếng pì rủ rỉ rung mãi những nốt trầm buồn xao xuyến và lời nhuôn thì tha thiết ngọt ngào. Còn các cô gái thì mãi lắng nghe và thẹn thùng say đắm.
     Cả rừng già, cả thôn bản và cả những thảm cỏ đầu làng, những đêm trăng sáng cũng gần như không ngủ.
                               QP 1985